ÇELİK YAPILARIN TASARIM, HESAP VE YAPIMINA DAİR ESASLAR

 

15 Şubat 2018 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 30333

Resmi Gazete ekinin indirmek için (PDF) TIKLAYIN

BOLUM 1 GENEL ESASLAR

1.1 Kapsam
1.2 İlkeler
1.3 İlgili Standart ve Yönetmelikler
1.3.1 Genel
1.3.2 Sıcak Haddelenmiş Kaynaklanabilir Yapısal Çelik
1.3.3 Yapısal Çelik Boru ve Kutu Profiller
1.3.4 Yapısal Çelik Elemanların Şekil ve Boyutları
1.3.5 Bulonlar, Somunlar ve Pullar
1.3.6 Kaynak Malzemesi ve Kaynak
1.3.7 Başlıklı Çelik Ankrajlar ve Kaynak
1.3.8 Yangına Karşı Koruma

BÖLÜM 2 MALZEME

2.1 Yapısal Çelik
2.1.1 Malzeme Özellikleri
2.1.2 Tokluk
2.2 Bulonlar. Somunlar, Pullar ve Perçinler
2.3 Ankraj Çubukları
2.4 Kaynak Malzemesi
2.5 Başlıklı Çelik Ankrajlar
2.6 Mil Elemanı

BÖLÜM 3 İMALAT VE MONTAJ

3.1 Genel
3.2 Hesap Raporu ve Uygulama Projelerine İlişkin Kurallar
3.2.1 Proje Hesap Raporu
3.2.2 Uygulama Projesi Çizimlerine İlişkin Kurallar
3.3 İmalat
3.3.1 Kaynaklı Yapım
3.3.2 Bulonlu Yapım
3.3.3 Basınç Etkisindeki Düğüm Noktaları
3.3.4 Kolon Ayaklarının Hazırlığı
3.3.5 Ankraj Bulonları İçin Delik Hazırlığı
3.3.6 Tahliye Delikleri
3.3.7 İmalat Sırasında Korozyona Karşı Koruma
3.4 Montaj
3.4.1 Yerleşimin (Uygulamanın) Doğrulanması
3.4.2 Şantiyede (Sahada) Kaynak İşlemi
3.4.3 Şantiyede Boya İşlemi

BÖLÜM 4 KALİTE KONTROLÜ

4.1 Genel
4.2 İmalatçı ve Yüklenici Kalite Kontrol Programı
4.3 Çelik Yapıya Ait Belgeler

BÖLÜM 5 TASARIMDA TEMEL İLKELER

5.1 Genel Esaslar
5.2 Tasarım Prensipleri
5.2.1 S mır Durumlar
5.2.2 Yük ve Dayanım Katsayıları ile Tasarım (YDKT)
5.2.3 Güvenlik Katsayıları ile Tasarım (GKT)
5.2.4 Stabilite
5.2.5 Birleşimlerin Tasarımı
5.2.6 Kullanılabilirlik Sınır Durumları İçin Tasarım
5.2.7 Kirişlerde Yeniden Dağılım
5.2.8 Diyafram ve Yük Aktarma Elemanlarının Tasarımı
5.2.9 Betona Ankraj Tasarımı
5.2.10 Yapısal Bütünlük İçin Tasarım
5.2.11 Göllenme İçin T asarım
5.2.12 Yorulma İçin Tasarım
5.2.13 Korozyona Karşı Koruma
5.2.14 Yangına Karşı Koruma
5.3 Yükler ve Yük Birleşimleri
5.3.1 Yük ve Dayanım Katsayıları (YDKT) ile Tasarım
5.3.2 Güvenlik Katsayıları (GKT) ile Tasarım
5.4 Eleman Enkesit Özellikleri
5.4.1 Yerel Burkulma Sınır Durumu İçin Enkesitlerin Sınıflandırılması
5.4.1.1 Rijitleştirilmemiş Enkesit Parçaları
5.4.1.2 Rijitleştirilmiş Enkesit Parçaları
5.4.2 Boru ve Kutu Enkesitli Elemanların Tasarım Et Kalınlığı
5.4.3 Kayıpsız ve Net Enkesit Alanları

BÖLÜM 6 STABİLİTE TASARIMI

6.1 Genel Esaslar
6.2 İkinci Mertebe Teorisinin Dayandığı Esaslar
6.2.1 Yapısal Analizin Esasları
6.2.2 Geometrik Ön Kusurların Dikkate Alınması
6.2.2.1 Geometrik Ön Kusurların Doğrudan Doğruya Modellenmesi
6.2.2.2 Geometrik Ön Kusurlar İçin Fiktif Yüklerin Kullanılması
6.2.3 Azaltılmış Rijitliklerin Dikkate Alınması
6.3 Genel Analiz Yöntemi İle Tasarım
6.3.1 Yöntemin Uygulama Sınırları
6.3.2 Gerekli Dayanımın Hesabı
6.3.3 Stabilite Kontrolleri
6.4 Burkulma Boyu Yöntemi İle Tasarım
6.4.1 Yöntemin Uygulama Sınırları
6.4.2 Gerekli Dayanımın Hesabı
6.4.3 Stabilite Kontrolleri
6.5 Yaklaşık İkinci Mertebe Analizi
6.5.1 Uygulama Sınırları
6.5.2 Hesap Esasları
6.5.2.1 P-8 Etkileri İçin B\ Arttırma Katsayısı
6.5.2.2 P-A Etkileri İçin 7Ç Arttırma Katsayısı

BÖLÜM 7 EKSENEL ÇEKME KUVVETİ ETKİSİ

7.1 Genel Esaslar
7.1.1 Narinlik Oranı Sınırı
7.1.2 Kayıpsız ve Net Enkesit Alanları
7.1.3 Etkin Net Enkesit Alanı
7.2 Çekme Kuvveti Dayanımı
7.2.1 Akma Sınır Durumu
7.2.2 Kırılma Sınır Durumu
7.3 Yapma Enkesitli Çekme Elemanları

BÖLÜM 8 EKSENEL BASINÇ KUVVETİ ETKİSİ

8.1 Genel Esaslar
8.1.1 Narinlik Oranı Sınırı
8.1.2 Tasarım Esasları
8.2 Karakteristik Basınç Kuvveti Dayanımı
8.2.1 Eğilmeli Burkulma Sınır Durumu
8.2.2 Burulmak ve Eğilmeli-Burulmalı Burkulma Sınır Durumu
8.3 Tek Komiyerden Oluşan Basınç Elemanları
8.4 Yapma Enkesitli Basınç Elemanları
8.5 Narin Enkesitli Basınç Elemanları
8.5.1 Narin Enkesit Parçalarında Etkin Alan
8.5.2 Boru Enkesitli Elemanlarda Etkin Alan

BÖLÜM 9 EĞİLME MOMENTİ ETKİSİ

9.1 Genel Esaslar
9.2 Kuvvetli Eksenleri Etrafında Eğilme Etkisindeki Kompakt U-Enkesitli ve Çift Simetri Eksenli Kompakt I-Enkesitli Elemanlar
9.2.1 Akma Sınır Durumu
9.2.2 Yanal Burulmak Burkulma Sınır Durumu
9.3 Kuvvetli Eksenleri Etrafında Eğilme Etkisindeki Kompakt Gövdeli ve Kompakt Olmayan veya Narin Başlıklı Çift Simetri Eksenli I-Enkesitli Elemanlar
9.3.1 Yanal Burulmak Burkulma Sınır Durumu
9.3.2 Yerel Burkulma Sınır Durumu
9.4 Kuvvetli Eksenleri Etrafında Eğilme Etkisindeki Kompakt veya Kompakt Olmayan Gövdeli Diğer I-Enkesitli Elemanlar
9.4.1 Yanal Burulmak Burkulma Sınır Durumu
9.4.2 Basınç Başlığı Yerel Burkulma Sınır Durumu
9.4.3 Basınç Başlığı Akma Sınır Durumu
9.4.4 Çekme Başlığı Akma Sınır Durumu
9.5 Kuvvetli Eksenleri Etrafında Eğilme Etkisindeki Çift ve Tek Simetri Eksenli Narin Gövdeli I-Enkesitli Elemanlar
9.5.1 Yanal Burulmak Burkulma Sınır Durumu
9.5.2 Basınç Başlığı Yerel Burkulma Sınır Durumu
9.5.3 Basınç Başlığı Akma Sınır Durumu
9.5.4 Çekme Başlığı Akma Sınır Durumu
9.6 Zayıf Eksenleri Etrafında Eğilme Etkisindeki I- Enkesitli ve U-Enkesitli Elemanlar
9.6.1 Akma Sınır Durumu
9.6.2 Yerel Burkulma Sınır Durumu
9.7 Kutu Enkesitli Elemanlar
9.7.1 Akma Smır Durumu
9.7.2 Başlığın Yerel Burkulma Sınır Durumu
9.7.3 Gövdenin Yerel Burkulma Sınır Durumu
9.8 Boru Enkesitli Elemanlar
9.8.1 Akma Sınır Durumu
9.8.2 Yerel Burkulma Sınır Durumu
9.9 Simetri Düzleminde Yük Etkisindeki Çift Komiyer ve T-Enkesitli Elemanlar
9.9.1 Akma Sınır Durumu
9.9.2 Yanal Burulmak Burkulma Sınır Durumu
9.9.3 Başlığın Yerel Burkulma Sınır Durumu
9.9.4 Gövdenin Yerel Burkulma Sınır Durumu
9.10 Tek Komiyer Elemanlar
9.10.1 Akma Sınır Durumu
9.10.2 Yanal Burulmak Burkulma Sınır Durumu
9.10.3 Korniyer Kolu İçin Yerel Burkulma Sınır Durumu
9.11 Dolu Enkesitli Elemanlar
9.11.1 Akma S mır Durumu
9.11.2 Yanal Burulmak Burkulma Sınır Durumu
9.12 Simetri Ekseni Olmayan Enkesite Sakip Elemanlar
9.12.1 Akma S mır Dur umu
9.12.2 Yanal Burulmak Burkulma Sınır Durumu
9.12.3 Yerel Burkulma Sınır Durumu
9.13 Kirişlerin Tasarımında Diğer Esaslar
9.13.1 Çekme Başlığındaki Deliklerin Eğilme Momenti Dayanımına Etkisi
9.13.2 I-Enkesitli Eğilme Elemanları
9.13.3 Yapma I-Enkesitli Kirişlerin Gövde Elemanının ve Takviye Levkalarının Başlık Levkalarına Birleşimi
9.13.4 Yapma Enkesitli Eğilme Elemanları
9.13.5 Kirişlerde Yeniden Dağılım İçin Yanal Olarak Desteklenmeyen Uzunluk

BÖLÜM 10 KESME KUVVETİ ETKİSİ

10.1 Genel Esaslar
10.2 I-Enkesitli ve U-Enkesitli Elemanlar
10.2.1 Çekme Alanı Katkısı Dikkate Alınmadığında Kesme Kuvveti Dayanımı
10.2.2 Çekme Alanı Katkısı Dikkate Alındığında Kesme Kuvveti Dayanımı
10.2.3 Düşey Ara Rijitlik Levkaları
10.3 Kutu Enkesitli Elemanlar
10.4 Boru Enkesitli Elemanlar
10.5 Tek Komiyerler ve T-Enkesitli Elemanlar
10.6 Başlıklarına Paralel Düzlemde Kesme Kuvveti Etkisindeki Tek veya Çift Simetri Eksenli Elemanlar
10.7 Gövdesi Boşluklu Kirişler

BÖLÜM 11 BİLEŞİK ETKİLER

11.1 Eğilme Momenti ve Eksenel Kuvvet Etkisindeki Çift ve Tek Simetri Eksenli Elemanlar
11.1.1 Eğilme ve Basınç Etkisindeki Çift ve Tek Simetri Eksenli Elemanlar
11.1.2 Eğilme ve Çekme Etkisindeki Çift ve Tek Simetri Eksenli Elemanlar
11.1.3 Tek Eksenli Eğilme ve Basınç Etkisindeki Çift Simetri Eksenli Kompakt Enkesitli Hadde Elemanlar
11.2 Eğilme Momenti ve Eksenel Kuvvet Etkisindeki Diğer Elemanlar
11.3 Burulma Etkisindeki Elemanlar ve Burulma, Eğilme, Kesme ve/veya Eksenel Kuvvetin Ortak Etkisindeki Elemanlar
11.3.1 Burulma Etkisindeki Boru ve Kutu Enkesitli Elemanlar
11.3.2 Burulma, Kesme Kuvveti, Eğilme ve Eksenel Kuvvetin Ortak Etkisindeki Boru ve Kutu Enkesitli Elemanlar
11.3.3 Burulma ve Bileşik Gerilme Etkisindeki Boru ve Kutu Enkesitler Dışındaki Diğer Tüm Elemanlar
11.4 Çekme Etkisindeki Delik Kaybı İçeren Başlık Enkesitlerinde Kopma

BÖLÜM 12 KOMPOZİT ELEMANLAR

12.1 Kapsam
12.2 Genel Esaslar
12.2.1 Beton ve Beton Çeliği
12.2.2 Kompozit Kesitlerin Karakteristik Dayanımlarının Belirlenmesi
12.2.2.1 Plastik Gerilme Dağılımı Yöntemi
12.2.2.2 Şekildeğiştirme Uygunluk Yöntemi
12.2.2.3 Elastik Gerilme Dağılımı Yöntemi
12.2.2.4 Etkin Gerilme – Şekildeğiştirme Yöntemi
12.2.3 Malzeme Sınırları
12.2.4 Beton Dolgulu Kompozit Kesitlerin Yerel Burkulma Sınır Durumuna Göre Sınıflandırılması
12.2.5 Stabilite Tasarımında Gerekli Dayanımın Hesabı İçin Rijitlikler
12.3 Eksenel Kuvvet Etkisi
12.3.1 Çelik Gömme Kompozit Elemanlar
12.3.1.1 Sınırlamalar
12.3.1.2 Basınç Dayanımı
12.3.1.3 Çekme Dayanımı
12.3.1.4 Yük Aktarımı
12.3.1.5 DetaylandırmaKuralları
12.3.2 Beton Dolgulu Kompozit Elemanlar
12.3.2.1 Sınırlamalar
12.3.2.2 Basınç Dayanımı
12.3.2.3 Çekme Dayanımı
12.3.2.4 Yük Aktarımı
12.4 Eğilme Momenti Etkisi
12.4.1 Genel Esaslar
12.4.1.1 Etkin Genişlik
12.4.1.2 Yapım Aşamasında Dayanım
12.4.1.3 Çelik Ankrajlı Kompozit Kirişlerin Eğilme Rijitliği
12.4.2 Başlıklı Çelik Ankrajlı veya Çelik U-Profıl Ankrajlı Kompozit Kirişler
12.4.2.1 Pozitif Eğilme Momenti Dayanımı
12.4.2.2 Negatif Eğilme Momenti Dayanımı
12.4.2.3 Kompozit Kiriş ile Şekil Verilmiş Çelik Sac Kullanımı
12.4.2.4 Çelik Kiriş ile Betonarme Döşeme Arasında Kuvvet Aktarımı
12.4.3 Çelik Gömme Kompozit Elemanlar
12.4.4 Beton Dolgulu Kompozit Elemanlar
12.5 Kesme Kuvveti Etkisi
12.5.1 Çelik Gömme ve Beton Dolgulu Kompozit Elemanlar
12.5.2 Kompozit Kiriş ile Şekil Verilmiş Çelik Sac Kullanımı
12.6 Eksenel Kuvvet ve Eğilme Momentinin Bileşik Etkisi
12.6.1 Genel Karşılıklı Etki Diyagramları ile Eksenel Kuvvet ve Eğilme Momenti Etkileşimi
12.6.2 Geliştirilmiş Karşılıklı Etki Diyagramları ile Eksenel Kuvvet ve Eğilme Momenti Etkileşimi
12.7 Yük Aktarımı
12.7.1 Yük Paylaşımı
12.7.1.1 Yükün Doğrudan Çelik Elemana Etkimesi
12.7.1.2 Yükün Doğrudan Beton Enkesite Etkimesi
12.7.1.3 Yükün Betona ve Çelik Elemana Aynı Anda Etkimesi
12.7.2 Yük Geçiş Mekanizmaları
12.7.2.1 Doğrudan Mesnetlerime ile Yük Geçişi
12.7.2.2 Çelik Ankrajlar ile Yük Geçişi
12.7.2.3 Aderans ile Yük Geçişi
12.7.3 Yük Geçiş Uzunluğu ve Konstrüktif Esaslar
12.7.3.1 Çelik Gömme Kompozit Elemanlar
12.7.3.2 Beton Dolgulu Kompozit Elemanlar
12.8 Çelik Ankrajlar
12.8.1 Genel Esaslar
12.8.2 Kompozit Kirişlerde Çelik Ankrajlar (Kayma Elemanları)
12.8.2.1 Başlıklı Çelik Ankrajlarm Dayanımı
12.8.2.2 Çelik U-Profıl Ankrajlarm Dayanımı
12.8.2.3 Gerekli Çelik Ankraj Sayısı
12.8.2.4 Detaylandırma Koşulları
12.8.3 Kompozit Etkileşim İçin Çelik Ankrajlar
12.8.3.1 Kompozit Etkileşim İçin Başlıklı Çelik Ankrajlarm Kayma Dayanımı
12.8.3.2 Kompozit Etkileşim İçin Başlıklı Çelik Ankrajlarm Çekme Dayanımı
12.8.3.3 Kompozit Etkileşim İçin Başlıklı Çelik Ankrajlarm Kayma ve Çekmenin Ortak Etkisinde Etkileşimli Dayanımı
12.8.3.4 Kompozit Etkileşim İçin Çelik U-Profıl Ankrajlarm Kayma Dayanımı
12.8.3.5 Kompozit Etkileşim İçin Detaylandırma Koşulları

BÖLÜM 13 BİRLEŞİMLER VE BİRLEŞİM ARAÇLARI

13.1 Genel Esaslar
13.1.1 T asarım Esasları
13.1.2 Basit (Mafsallı) Birleşimler
13.1.3 Moment Aktaran Birleşimler
13.1.4 Basınç Etkisindeki Elemanların Mesnetlenmesi
13.1.5 Yapısal Çelik Elemanların Ekleri
13.1.6 Kaynak Ulaşım Delikleri
13.1.7 Kaynak ve Bulonların Yerleşimi
13.1.8 Bulonların Kaynaklarla Birlikte Kullanımı
13.1.9 Yüksek Dayanmalı Bulonların Perçinlerle Birlikte Kullanımı
13.2 Kaynaklar
13.2.1 Küt Kaynaklar
13.2.1.1 Etkin Alan
13.2.1.2 Sınırlamalar
13.2.2 Köşe Kaynaklar
13.2.2.1 Etkin Alan
13.2.2.2 Sınırlamalar
13.2.3 Dairesel ve Oval Dolgu Kaynaklar
13.2.3.1 Etkin Alan
13.2.3.2 Sınırlamalar
13.2.4 Kaynaklı Birleşimlerin Dayanımı
13.2.5 Kaynakların Birlikte Kullanımı
13.2.6 Esas Metal ve Kaynak Metali îçin Koşullar
13.3 Bulonlar ve Diş Açılmış Çubuklar
13.3.1 Genel
13.3.2 Normal Bulonlar
13.3.3 Yüksek Dayanımlı Bulonlar
13.3.4 Bulonlar ve Diş Açılmış Çubukların Karakteristik Çekme ve Kayma Gerilmesi Dayanımları
13.3.5 Delik Boyutları ve Uygulaması
13.3.6 Delikler Arası Minimum Uzaklık
13.3.7 Eleman Kenarına Minimum Uzaklık
13.3.8 Delikler Arası Maksimum Uzaklık ve Kenara Uzaklık
13.3.9 Bulonlar ve Diş Açılmış Çubukların Çekme ve Kesme Kuvveti Dayanımları
13.3.10 Çekme ve Kesme Kuvvetinin Ortak Etkisindeki Ezilme Etkili Birleşimler
13.3.11 Sürtünme Etkili Birleşimlerde Yüksek Dayanımlı Bulonlar
13.3.12 Çekme ve Kesme Kuvvetinin Ortak Etkisindeki Sürtünme Etkili Birleşimler
13.3.13 Bulon Deliği Ezilme Kuvveti Dayanımı
13.4 Elemanların Birleşen Enkesit Parçaları ve Birleşim Elemanlarının Dayanımları
13.4.1 Çekme Etkisinde Dayanım
13.4.2 Kayma Etkisinde Dayanım
13.4.3 Blok Kırılma Dayanımı
13.4.4 Basınç Etkisinde Dayanım
13.4.5 Eğilme Etkisinde Dayanım
13.5 Besleme Levhaları
13.5.1 Kaynaklı Birleşimlerde Besleme Levhaları
13.5.1.1 İnce Besleme Levhaları
13.5.1.2 Kaim Besleme Levhaları 
13.5.2 Bulonlu Birleşimlerde Besleme Levhaları
13.6 Mesnette Ezilme Dayanımı
13.7 Kolon Ayakları ve Beton Üzerine Mesnetlenme
13.8 Ankraj Çubukları ve Betona Yerleşimi
13.9 Bölgesel Kuvvetler Etkisindeki Başlık ve Gövde Enkesit Parçalarının Dayanımları
13.9.1 Başlıkta Yerel Eğilme
13.9.2 Gövdede Yerel Alana
13.9.3 Gövdede Yerel Buruşma
13.9.4 Gövdede Yanal Ötelenerek Burkulma
13.9.5 Gövdede Basınç Etkisinde Burkulma
13.9.6 Gövde Panel Bölgesinde Kayma Etkisi
13.9.7 Bölgesel Kuvvetler İçin Enine Rijitlik Levhası İlave Uygulama Koşulları
13.9.8 Bölgesel Kuvvetler İçin Gövde Takviye Levhası İlave Uygulama Koşulları
13.10 Çekme Elemanlarının Mil Birleşimleri
13.10.1 Birleşen Elemanların Çekme Dayanımı
13.10.2 Geometrik Koşullar
13.10.3 Mil Elemanı Dayanımı

BÖLÜM 14 BORU VE KUTU ENKESİTLİ ELEMANLARIN BİRLEŞİMLERİ

14.1 Levhaların Boru ve Kutu Enkesitli Elemanlara Birleşimleri
14.2 Boru ve Kutu Enkesitli Elemanlardan Oluşan Kafes Sistem Birleşimleri
14.3 Boru ve Kutu Enkesitli Elemanların Moment Aktaran Birleşimleri
14.4 Levhaların ve Örgü Elemanlarının Kutu Enkesitli Elemanlara Birleşimlerinin Kaynakları

BÖLÜM 15 KULLANILABİLİRLİK SINIR DURUMLARI İÇİN TASARIM

15.1 Genel Esaslar ve Yük Birleşimleri
15.2 Düşey Yerdeğiştirme (Sehim) Kontrolleri
15.3 Yatay Yerdeğiştirme Kontrolleri
15.4 Düşey Titreşim Kontrolleri
15.5 Rüzgar Etkisi Altında Konfor Kontrolleri
15.6 Sıcaklık Değişmelerinden Oluşan Yerdeğiştirmeler

BÖLÜM 16 YAPISAL ELEMANLAR İÇİN STABİLİTE BAĞLANTILARI

16.1 Genel Esaslar 
16.2 Kolonlar İçin Stabilite Bağlantıları
16.2.1 Çaprazlı Stabilite Bağlantısı
16.2.2 Noktasal Stabilite Bağlantısı
16.3 Kirişler İçin Stabilite Bağlantıları
16.3.1 Yanal Stabilite Bağlantıları
16.3.1.1 Çaprazlı Stabilite Bağlantısı
16.3.1.2 Noktasal Stabilite Bağlantısı
16.3.2 Burulma Stabilite Bağlantıları
16.3.2.1 Noktasal Stabilite Bağlantısı
16.3.2.2 Sürekli Stabilite Bağlantısı
16.4 Eğilme Momenti ve Eksenel Basınç Kuvvetinin Ortak Etkisindeki Elemanlarda Stabilite Bağlantıları


EK 1 SU BİRİKİNTİSİ (GÖLLENME ETKİSİ)

EK2 YORULMA ETKİSİ

EK 2.1 Genel Esaslar
EK 2.2 Maksimum Gerilmenin ve Gerilme Aralığının Hesaplanması
EK 2.3 Elemanlarda ve Kaynaklı Birleşimlerde Yorulma
EK 2.4 Bulonlarda Yorulma

EK 3 DİYAFRAMLAR VE YÜK AKTARMA ELEMANLARI

EK 4 KAYNAKLAR