Deprem Mühendisliği Teknolojisi son yıllarda giderek artış gösteren depremlere karşı önemini artırmış, bilgisayar sistemlerinin ve buna bağlı olarak hesap metotlarındaki gelişmelerle yaklaşık son yirmi beş yılda “Sismik Deprem İzolatörleri” olarak yeni sistemler ve malzemeler geliştirilmiştir.

Bu sistem; Büyük bir depremden insanların sağ çıkmasını sağlamanın yanı sıra, yapıların işlevlerinin kesilmeden devam etmesi gerekliliği ve/veya talebi de söz konusu olduğunda, mevcut deprem yönetmeliklerinden daha ileride bir tasarımın gerekli olduğu aşikardır. 

 # Deprem Performans Analizi Başlıklı yazımızı da okumanızı tavsiye ederiz.

Bu noktada en güvenli, çağdaş ve güncel yöntem DEPREM İZOLASYONU teknolojisidir.

(Sismik İzolasyon ya da Sismik Temel İzolasyonu olarak da bilinir.)

Depreme karşı yapı tasarımında sismik izolasyon yöntemi son yıllarda Dünya’ da ve Türkiye’ de yaygın olarak kullanılmaktadır.

Sismik deprem izolasyonun temel amacı; yapının rezonans frekansını zeminin frekansından olabildiğince uzak tutmaktır. Sismik izolasyon, deprem etkilerine karşı koymak konusunda geleneksel yapı tasarım yöntemlerine kıyasla, depreme dayanıklı yapı tasarlamak için önemli bir yaklaşımdır.

%92′ si deprem kuşağı içinde yer alan ülkemizde, son yıllarda depreme dayanıklı yapı tasarımında yeni bir yöntem olan sismik izolasyon yönteminin geleneksel yapı tasarım yaklaşımlarıyla çeşitli açılardan karşılaştırılması yapılmış ve üstünlükleri ortaya çıkarılmıştır.

Başlıca sismik izolatör tipleri

• Kurşun çekirdekli izolatör,
• CLB Sismik İzolatör (Çapraz doğrusal hareket sistemi)
• Kauçuk izolatör (kayıcı tabakalı )
• Çelik bilyalı izolatörler 

Kaynak: Deprem sempozyumu, 2005 – Hakan Türker

 #  Kurşun Çekirdekli İzolatör (Lead Rubber Isolator)

Kurşun çekirdekli izolatör;  çelik plakalar ve tabakalar halinde bulunan yuvarlak şekildeki kauçuklardan imal edilmiş izolatör sistemidir. İnce ince  tabaka halindeki kauçuk  ile çelik plakaların sıcak preslenmesinden sonra yapıştırılması ile üretilmektedir. Bu izolatörlerin ortasına, kurşun çekirdek yerleştirilmektedir. Bunun amacı  izalatörde enerji sönümleme kapasitesini artırmaktır.

 #  CLB – Çapraz Doğrusal Hareket Sistemi (Cross Linear Bearing)
Çapraz doğrusal hareket sistemi (CLB), birbirine dik olarak konumlandırılmış iki adet doğrusal raya, monte edilen yine
iki adet düşük sürtünmeli doğrusal hareket eden  düşük sürtünme katsayısına sahip bloktan oluşmaktadır.  Bu blok çok az bir kesme kuvveti karşılamaktadır.  

CLB’lerin bir başka avantajlı özelliği de;
basınç kuvvetlerinin yanı sıra çekme kuvvetlerine karşı da çalışabilmesidir. Ayrıca, CLB tipi izolatörler, kurşun çekirdekli
izolatörler ve diğer sönümleyiciler ile birlikte de kullanılabilmektedir.

 #  Kauçuk İzolatör-Kayıcı Tabakalı (Sliding Laminated Reubber Isolator)

Kayıcı tabakalı kauçuk izolatör, diğer izolatörlerle (LRI, CLB tipi) birlikte kullanılır. Küçük genlikli yatay sarsıntılarda SLR, kauçuk tabakaların şekil değiştirmesi ile uygulandığı sisteme sönüm kapasitesi sağlar.

Daha büyük şiddetli depremlerde ise, plakanın kayması ile üzerindeki yapıda meydana gelen salınım hareketi kontrol altına alınır. 

 #  Çelik Bilyalı İzolatör (Steel Ball Bearings)

Çelik bilyalı izolatör, düşük bir sürtünme katsayısı vermek üzere iki adet çelik levha arasında sıkıştırılmış çok sayıdaki bilyalardan oluşur.

Bilyaların sayısı, binanın düşey yüklerini yeterli düzeyde karşılayacak şekilde, sismik izolasyon sisteminin tasarımı esnasında kolayca ayarlanabilmektedir.

Bu izolatörler genellikle kurşun çekirdekli izolatörler (LRI) ve diğer sönümleyiciler ile kombine edilecek şekilde bir arada kullanılmaktadır.

KONUTLARDA DEPREM İZOLASYON UYGULAMASI HAKIKINDA ÇAILŞMAYI  BURADAN İNCELEYEBİLİRSİNİZ.

DEPREM İZALATÖRLERİ gönderisi ilk olarak Çelik Haber. tarihinde göründü

Neden deprem izolatörü/ kütle sönümleyici kullanmalıyız…?

Taipei 101 Binası, Dünyanın en gelişmiş deprem İzolatörlü binası ve Kütle Sönümleyicisine sahiptir. Binanın 87. ve 92. katları arasında asılı olan küre şeklindeki kütle sönümleyici deprem izolatörü, hidrolik silindirler üzerine oturtulmuş devasa bir top şeklindedir.

728 ton ağırlığındaki bu kütle sönümleyici deprem izolatörü, fırtına veya deprem halinde sallanmaya başlıyor. Böylece rüzgarın veya depremin etkisini yok ederek binanın dengede kalması sağlanıyor.

TAIPAI 101, Tayvan’ın Çin Cumhuriyetinin Taipei şehrinde 2004 yılında yapıldı. Bina 509 metre yükseliği ile, O tarihteki Dünyanın en yüksek binası olarak dizayn edilmişti. 

Tayvan’da yaşanan bir kasırga sırasında Taipei 101’deki kütle sönümleyici deprem izolatörü hiç olmadığı kadar fazla sallanarak bir dünya rekoruna imzayı atmıştır.

2015 yılında meydana gelen Kuzey yarım kürede görülen en şiddetli kasırga olan Soudelor Kasırgasında, merkez noktasından bir (1) metre kadar uzaklaşmıştır. Bu tarihte Kütle sönümleyici deprem izolatörü, yeni bir rekora imza atmış oldu.

Taipei binasında bulunan bu 5,40 metre çapında ve yaklaşık 728 ton ağırlığında olan devasa küre şeklindeki topun sallanma dakikaları, kameralar tarafından kaydedildi.

  #   Diğer deprem izolatörleri hakkında bilgi almak istiyorsanız buradan inceleyebilirsiniz.

Ayrıca,

  #   Deprem Performans Analizi Başlıklı yazımızı da okumanızı tavsiye ederiz.

Türkiye’de kütle sönümleme yapan deprem izolatörlerinin bulunduğu binalara ait örnekleri varmı acaba? Bilen varsa yorumlara eklerse bizlerde öğrenmiş oluruz. 

KÜTLE SÖNÜMLEYİCİ… gönderisi ilk olarak Çelik Haber. tarihinde göründü

63 metre açıklığında, 12.5 metre eninde ve 4.5 ton ağırlığındaki çelik köprü,  Red Light / Amsterdam bölgesinde yapılmıştır.  Bu çelik köprü Oudezijds Achterburgwal kanalını geçen bir yaya köprüsü olarak tasarlanmıştır.

2019 yılı içerisinde yerine monte edilecek köprünün yerinde şu an için eski bir çelik köprü bulunuyor.

MX3D projesine katılan iş ortakları: Autodesk, Alan Turing Enstitüsü ve Amsterdam Gelişmiş Metropolitan Çözümleri Enstitüsü (AMS).

Alan Turing Enstitüsü ekibi, köprüde bir Sensör ağı tasarladı.  Bu sensörler, herhangi bir zorlanma, yer değiştirme ve titreşim periyotları  gibi yapısal ölçümleri toplayacaktır. Hava kalitesi ve sıcaklık gibi çevresel faktörleri kontrol ederek, mühendislerin köprünün sağlığını gerçek zamanlı olarak ölçecektir. Çelik Köprünün kullanım ömrü boyunca nasıl değiştiğinin izlenmesini sağlayacaktır. Bu veriler aynı zamanda, köprü üzerinden kaç kişinin ve ne kadar zamanda geçtiği gibi bilgileri toplayarak köprü hakkında bilgi almamazı da  sağlayacaktır.

Autodesk, köprünün veri toplanmasına ve işlemesine güç sağlayacak cloud hizmetlerini sağladı. Aynı zamanda Alan Turing Institute araştırmacılarıyla birlikte, köprünün çevreye duyarlı bir şekilde yorumlanmasını ve tepki vermesini sağlayacak,  Akıllı öğrenme algoritmaları geliştirmek için de çalışıyor.

AMS firması ise köpründen elde edilecek verileri, Amsterdam’ın Metropolitan Bölgesi’ndeki diğer çevresel veri kaynaklarında kullanmak, görselleştirmek ve bağlamak için yeni yöntemlerde uygulayacak.

Sensörlerden gelen veriler, köprünün bilgisayar ortamındaki ‘dijital ikizine’ işlenerek bu veriler doğrultusunda fiziksel köprüyü gerçek zamanlı olarak artan bir doğrulukla bilgisayar modeline yansıtacak.

Fiziksel köprünün performansı ve davranışı ile ilgili tüm bu gerçek bilgiler gelecekteki 3D yazıcı teknolojisi ile üretilecek olan çelik köprüler için değerli bilgiler sağlayarak tüm şartlar altında köprülerin güvenli olması amacıyla bu bilgilerden yararlanılacak.

3d Yazıcı Teknolojisi Çelik Köprü Tasarımı gönderisi ilk olarak Çelik Haber. tarihinde göründü

Teknonolojik çelik üretimi, katma değeri çok yüksek, ileri mühendislik bilgisi, teknoloji ve yatırım gerektiren bir alandır. Hayatımızın pek çok alanında kullanılan bu çelikler; diş implantları ve protez  gibi malzemeler olarak vücudumuza da girmiş bulunmaktadır. İnsan dokusuyla uyum sağlayabilen  alaşımlı çelik, paslanmaz çelikler, yapay kalçalar ve diz kapakları, vidalar, protezler, neşter gibi cerrahi alanda kullanılmaktadır.

Makine imalat sanayi, sağlık sektörü, otomotiv, savunma sanayii, madencilik ve petrol sanayi, enerji, gemi, denizaltı, nükleer santraller, uçak ve havacılık sanayi vasıflı çeliğin başlıca kullanım alanları arasındadır.

Her ne kadar dünya çelik üretiminde Çin, Japonya ve Hindistan ilk üç sırada yer alsa da, vasıflı çelik üretiminde; ABD, Japonya, Almanya, İsveç, Fransa ve Avusturya bu konuyu ülke stratejisi olarak ele alarak bu alanda ilk sıralara yerleşmiştir.

İleri Teknoloji Ürünleri gönderisi ilk olarak Çelik Haber. tarihinde göründü