YANGINA DAYANIKLI BOYA

Sosyal Medyada Paylaş

Yapısal Çelik Kullanılan Yapılarda Yangına Dayanıklı Boya nedir ve nasıl yapılır.

Bu yazımızda çelik yapılarda Yangına Karşı Dayanıklı Boya nedir ve Çelik Yapılarda Yangına Dayanıklı Boya nasıl yapılır sorusunun cevabını bulmaya çalışacağız. Aynı zamanda yangına dayanıklı boya ile yangın anında yangını önleme tekniklerinin maliyet ve fiyat kıyaslamasına göz atacağız.

Yapısal çeliği, diğer yapı elemanlarına göre avantajlı hale getiren, bazı üstün özelliklere sahip olmasıdır. Yapısal çelik kullanarak uzun ömürlü bir yapı tasarlamak için, çeliğin avantajlarından maksimum düzeyde faydalanmak ve zafiyetlerini de bilerek yapıyı tasarlamak ile mümkündür.

Çelik malzemenin en zayıf yönü yangına karşı çok hassas olmasıdır. Bunun örneğini 11 Eylül tarihindeki ikiz kule saldırılarında görmüştük.

Çelik, yanıcı bir malzeme değildir Ancak yangın anında, ısı yükseldikçe mukavemet değerlerinde ve Elastite modülünde düşmeler olur. Bunu aşmanın yöntemlerinden bahsetmek isterim.

Yapısal çelik kullanılarak tasarlanan yapıların ısıya karşı bu zaafiyeti, çelik elemanların yalıtılması yani yangına dayanıklı boya ile çözülebilmektedir.

Çelik yapıların yangına karşı korunmasında uygulanan yöntemler;

Aktif yöntemler :

Yangın anında, kısa zamanda yangını etkisiz hale getirmek için alınan önlemlerdir. Bu yöntemler yangının yayılmasını önlemeyi hedeflemektedir. Söndürme sistemleri yangın esnasında çalışmakta ve yangının yayılmasını önlemeye çalışmaktadır.

Pasif yöntemler:

Çelik yapının tasarımı aşamasında, ileride çıkması muhtemel yangınlarda çelik yapı elemanlarının zarar görmesini önlemek için alınan koruyucu önlemlerdir.

Sürekli Artan sıcaklık nedeni ile çelik yapının taşıyıcı sisteminin mukavemetini ve taşıma kabiliyetini kaybetmesi ile oluşacak yapının çökmesi ve kısmi göçükler, can ve mal kaybına neden olacaktır. Ancak yangını söndürmek için uygulanacak su, kimyasal söndürücüler, itfaiye müdahalesi için gerekebilecek kırma işlemleri de en az yangın kadar zarar verici olmaktadır.

Burada özellikle pasif koruma yöntemi olan yangına karşı dayanıklı boya üzerinde durmak istiyorum.

Bu çeliğin yangına karşı korunması yönteminde, koruyucu malzeme karışımı olan sıva şeklindeki boya, çelik elemanların yüzeyine özel aletlerle basınçlı olarak püskürtülmektedir.

yangına dayanıklı boya uygulaması yangına dayanıklı boya uygulaması

Bu yöntemde, diğer yöntemlere göre uygulaması hızlı ve yangına dayanıklı boya maliyeti ve fiyatı daha azdır. Kolon, kiriş ve kafes kirişlerin her çeşit profil kesitlerinde ve karmaşık birleşim detaylarında uygulama kolaylığına sahiptir.

Dikkat edilmesi gereken Her bir yapısal çeliğin aynı sürede yangına karşı korunmasında uygulanacak boya kalınlığıda farklılık göstermektedir.

Mesela; Boya bir boya firmasının aşağıda yaptığı boya kalınlığı hesabına göre,

120 dakika Yangına Dayanıklı Boya yapmak istersek; aşağıda görüldüğü gibi HEB240 Profili 1912 mikron boyamamız gerekirken, 10 mm plakayı 1770 mikron boyamamız yeterlidir.

Profil Cinsi Tip Dayanım Süresi (Dakika) Kuru Film
Kalınlığı
(mikron)
HE 240 B Yangına Dayanıklı Boya R120 1912
PL 10 mm. Yangına Dayanıklı Boya R120 1770
UNP 320 Yangına Dayanıklı Boya R120 2051

Ancak 60 dakika Yangına Dayanıklı Boya yapmak istersek mikronların ne kadar azaldığını ve her bir profil için gerekli mikron kalınlığının farklılık gösterdiğini görebilirsiniz.

Profil Cinsi Tip Dayanım Süresi (Dakika) Kuru Film
Kalınlığı
(mikron)
HE 240 B Yangına Dayanıklı Boya R60 413
PL 10 mm. Yangına Dayanıklı Boya R60 247
UNP 320 Yangına Dayanıklı Boya R60 380

60 dakika yangına dayanikli boya Maliyet Analizi (2020 ocak fiyatları ile)

60 dakika yangına koruma maliyeti tablosu

120 dakika yangına dayanikli boya Fiyat Analizi (2020 ocak fiyatları ile)

120 dakika yangına dayanıklı boya maliyet tablosu

Görüldüğü gibi 60 dakika için yaklaşık 228 m2 boya yüzeyi olan profiller için yaklaşık  2500  Euro maliyet çıkarken 120 dakika dayanım için yaklaşık 8700 euro yanğına dayanıklı boya fiyatı çıkmaktadır.

 

Sonuç olarak; Boya kalınlığı ve boya maliyetini etkileyen faktörler

  • Yangına karşı dayanım süresi(60 dak, 120 dak)
  • Profilin projedeki durumu – (başka kaplama malzemesi olup olmadığı ve iç mekan dış mekan olması)
  • Profilin cinsi, kalınlığı ve geometresi
  • Yangının şekli (selülozik veya hidrokarbon)
yangına dayanıklı boya
yangına dayanıklı boya

Yangına Dayanıklı Boya üreten bazı firmalar : Kanat Boya (yerli üretim), Jotun

 

 

 [+]  Örnek Olarak bir yangına dayanıklı boya şartnamesi aşağıdaki gibi olabilir.

PASİF YANGIN GECİKTİRİCİ BOYA (Çelik Taşıyıcı Sistem üzerinde uygulanacak)

BİRİMİ: M2

GENEL ŞARTLAR:

Kullanılacak olan ürünler pasif yangın durdurma amacı ile özel olarak üretilmiş ürünler olacaktır. Başka amaçla üretilmiş ve yangın dayanımı olduğu belirtilen ürünler kullanılamaz. Kullanılacak olan ürünlerin binaların yangından korunması hakkındaki yönetmeliği gereği TS veya EN (Avrupa Ortak Standardı) standartlarından birine göre test edilmiş olması gerekmektedir.

Belirtilen onaylar ve muadilleri dışında onaylar, binaların statik yük durumunu değerlendirmediği için (BS476, ASTM E119, UL, UBC) kabul edilmeyecektir. 120 Dakika yangın geciktirilecek süre olarak temin edilecektir. (Ref. Karar Sayısı: 2009/15316 Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik).

Ürün uygulamalarını yapacak firmalar üretici firma tarafından, sertifikalı olacaktır. İş bitiminde üretici firma yetkilisi tarafından uygulama yapılan yerlerin uygunluğu kontrol edilecektir.

Astar. 0,150 kg/m2

Yangın Geciktirici Boya.6,80 kg/m2 (Proje için tespiti yapılmış paçal kalınlık)

Koruma Katı. 0,250 kg/m2

Uygulama yukarıdaki sarfiyatlardan toplam çeliklerin paçalında da daha az olamayacaktır.

TEST STANDARTLARI:

ENV 13381–8/2010: Avrupa Birliği Standartlarından EN 13381 nolu test standartları, İngilizce ismi “Test method for determining the contribution to the fire resistance of structural members – Part 4: Applied protection to steel members” olan test standartları.

Uygulama kalınlıkları seçilirken Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmeliğine göre yüklü durumda çelik elemanlar 540 0C’yi geçmemelidir. Kalınlıklar üretici firma sertifikasyonunda belirtilen hesaplar ile tespit edilecektir.

UYGULAMA:

Çelik Taşıyıcı Yüzeylere, Pasif Yangın Geciktirici Boya+ Son Koruma Kati Boyası yapılacaktır.

MALZEME VE TEKNİK ÖZELLİKLERİ:

Pasif Yangın Geciktirici boya su bazlı olacaktır. Astarı ve son kat olarak kullanılacak urun, yangın geciktirici boya üreticisince temin edilen yahut onaylı olmalıdır. Boya işlemi çelik imalat montajı yerinde tamamlanması ile yerinde yapılabilecektir. Sadece özel astar, atölyede çelik imalata baslarken ilk astar yerinde kullanılır.

Pasif yangın geciktirici kat ve son kat ise montajı tamamlanmış unsurlar üzerinde tamamlanacaktır. İmalatın tamamlanması ile isin teslimi için yerinde kontrolü TS EN ISO 12944-7 standardında, uygulaması ise TS EN ISO 12944-8 standardında yapılabilecektir.

Her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma işidir.

PASIF YANGIN GECIKTIRICI BOYA SİSTEMİ ve YUZEY HAZIRLIGI

Uygulanacak Boya Sistemi

Boyanacak Malzeme : Çelik Konstrüksiyon

Boyama sistemi : Yangın Geciktirici Boya Sistemi

Rötuş için Yüzey Hazırlığı : Hasarlı alanlar ve kaynak dikişlerinin rötuşu için ISO 8501-1: 1988’ e uygun olarak, St 3 kalitesinde mekanik temizlik yapılacaktır.

Servis Sıcaklığı : Maksimum 00 C-45 0C

Her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma işidir.

 

 

 

** Burada belirtilen tüm detaylar bilgi amaçlıdır, her proje için kalınlıklar ve fiyatlar ile ilgili çalışma yapılması lazımdır.

 

 [+] Prefabrik ev almadan önce okumanızı önerdiğim, Ev yapım metodları ile ilgili yazımızı buradan inceleyebilirsiniz.


Sosyal Medyada Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir